Praca

Forum

Blog

Galerie

Ogłoszenia

Katalog firm

Co daje karta klubowa tuTej.pl? wyślij kartkę!

Szukaj w tuTej.pl

Szukaj w praca.tutej.pl

Szukaj w forum.tutej.pl

Szukaj w blogownik.pl

Szukaj w fotogaleria.tutej.pl

Szukaj w ogloszenia24.tutej.pl

Szukaj w odradzamy.pl

Szukaj w polecamy.tutej.pl

Home

Nasz Poznań

Kobieta

Finanse

Student

Edukacja

Po godzinach

Inwestycje

Sport

Motoporady

Turystyka

Historia

Pogoda w Poznaniu 6°C - 2°C

9 km/h

Sprawdź też pozostałe serwisy

praca.tutej.pl
forum.tutej.pl
blogownik.pl
fotogaleria.tutej.pl
ogloszenia24.tutej.pl
odradzamy.pl
polecamy.tutej.pl

tuTej › forty, ulice, place › Zapomniana hala sterowcowa

działy

› nasz Poznań› tradycje i święta› kuchnia wielkopolska› Poznań turystycznie› mapy Poznania› konkursy - Gdzie to jest?› biblioteka poznaniaka› forty, ulice, place› gwara poznańska› Czerwiec '56› komunikacja miejska› gra miejska› upiory› panoramy Poznania› Czy wiesz, że...› Pyry w mundurkach (harcerskich)

forty, ulice, place

Sobota, 25.08.2007, 13:00
Zbyszek Snusz

Zapomniana hala sterowcowa

W sobotę i niedzielę nad Maltą działa Naziemne Centrum Lotów. Szczęśliwcy będą mogli przelecieć się nad Poznaniem sterowcem. Mało kto pamięta, że kiedyś w Poznaniu sterowce latały regularnie, a na Winogradach miały nawet swoją halę.

Tuż po II wojnie światowej Winogrady znajdowały się na peryferiach ówczesnego Poznania: niewielka osada domków wielorodzinnych, położona wśród ogrodów, winnic i sadów, w bliskim sąsiedztwie rzeki Warty oraz dzikiej jeszcze wtedy i pełnej poniemieckich niespodzianek Cytadeli. Ziemie te pocięte były uliczkami o trochę śmiesznych nazwach, oddających jednak charakter tej części miasta – Ozimina, Zagonowa, Winna, Warzywna, Pszczelna, Pasieka, Sadowa, Wyżyny...

Natomiast nieco dalej, w okolicach dzisiejszej ulicy Słowiańskiej, czyli na terenach zajętych dziś przez wieżowce i domy-tasiemce z wielkiej płyty, leżały bezkresne pola z połyskującą tu i ówdzie trawiastą miedzą oraz szerokie kartofliska. A wśród nich tajemnicze pozostałości po  „zeppelin hali”, wzbudzające marzenia o niekonwencjonalnym poszybowaniu w przestworza.

Hala sterowcowa była ostatnim obiektem wojskowym, wzniesionym w Twierdzy Poznań przed wybuchem pierwszej wojny światowej. Niemcy uznali, że sterowce mogą mieć znaczenie strategiczne, i wzdłuż wschodniej granicy, m.in. w  Olsztynie, Słupsku, Pile, Toruniu, Legnicy (bliźniak hali poznańskiej) i Poznaniu wybudowali ciąg hal dla zeppelinów.

Drewniana szklarnia

Poznański obiekt zbudowany został przez firmę Arthur Muller GmbH w 1913 roku przy drodze do Naramowic, około kilometr na północ od Fortu Winiary. Hala była drewniana, z daleka kształtem przypominała olbrzymią szklarnię. Nocą widać było dwie czerwone latarnie sygnalizacyjne na jej końcach. Miała wymiary 170 * 36 * 28 metrów i posłużyła jako schronienie dla sterowca Z.IV podczas letnich manewrów w tym samym roku. Na początku wojny służyła początkowo jako baza operacyjna sterowca Zeppelin Z.V oraz siedziba 4 Fortecznego Oddziału Lotniczego (Festung Flieger Abteilung), a później jako magazyn samolotów wycofanych z frontu i przeznaczonych do remontu.

Magazyn wojskowy

6 stycznia 1919 roku powstańcy wielkopolscy zdobyli w hali kilkadziesiąt kompletnych samolotów, kilkadziesiąt silników oraz ponad 200 samolotów w częściach. Wiele z tych samolotów (wraz z samolotami zdobytymi na lotniskach w Jarocinie i Ostrowie), remontowanych i składanych w Stacji Lotniczej na lotnisku Ławica, stało się podstawą sprzętową polskiego lotnictwa (m.in. poznańskich eskadr myśliwskich - 13 i 15 oraz Wyższej Szkoły Pilotów).

W okresie międzywojennym w 1929 roku w hali miała powstać wytwórnia filmowa Władysława Drzonkowskiego. Jednak kryzys gospodarczy udaremnił ten pomysł i do hali balonowej wprowadziło się wojsko, które magazynowało tu bomby i sprzęt sanitarny.

Zniszczenie

W 1945 roku halę zniszczyli pociskami artyleryjskimi Rosjanie, a po wojnie dzieła zniszczenia dopełnili szabrownicy, którzy wykorzystali drewno na opał. Częściami aluminiowymi i stalowym „zaopiekował” się Cegielski, a tramwajarze użyli ich jako słupów trakcyjnych (m. in. przy Alei Wielkopolskiej). Podobny los spotkał halę z Torunia, która została rozebrana na początku lat 50-tych, a jej elementy użyto do budowy Hali Ludowej we Wrocławiu.

Do dziś w pasie zieleni, rozgraniczającym pasy ruchu przy Alejach Solidarności (dawna Serbska) na wysokości sklepu Kaufland przetrwały szczątki betonowego półokręgu. Na nim umieszczone były szyny, po których poruszały się gigantyczne drzwi do hali. Natomiast w krzakach w parku przy pętli tramwajowej zachowały się stalowe koła do kotwiczenia sterowców. Wiele reliktów zniszczono podczas budowy osiedla Przyjaźni. Zanim zakończono budowę bloków i pawilonów handlowych w ziemi widoczna była ceglana konstrukcja, która najprawdopodobniej była końcówką gazociągu, doprowadzającego gaz do napełniania sterowca.

|

Resztki hali są jedynymi zachowanymi w naszym kraju. Na razie jednak nie są one objęte ochroną konserwatorską. Obszar nie posiada jeszcze zatwierdzonego nowego planu zagospodarowania przestrzennego. Aby wpisać zabytek na listę konserwatora wojewódzkiego, powinien być ważny plan zagospodarowania i wykonana dokumentacja obiektu.

Historia sterowców (od nazwiska konstruktora - nazywanych zeppelinami, z powodu kształtu - "latającymi cygarami") zaczęła się od hrabiego Fernanda von Zeppelina, podróżnika, awanturnika, przemysłowca i lotnika, który skonstruował "balon" o aluminiowej konstrukcji pokrytej gumowanym płótnem, z napędem silników spalinowych. Niemcy zorientowali się, że mogą to być potężne machiny wojenne, służące do bombardowania. Wykorzystali je podczas I wojny światowej m. in. do nalotów na Liege, Paryż, Londyn. Używane były także jako statki pasażerskie. Krótka kariera zeppelinów zakończyła się wraz z udoskonaleniem konstrukcji samolotów myśliwskich, wobec których balony były bezsilne. Produkcji zeppelinów zaniechano ze względu na liczne katastrofy, jakim ulegały. Ostatecznym ciosem była tragedia, w 1937 roku, zeppelina „Hindenburg” (3-krotnie większego od współczesnych jumbo jetów) – w czasie lądowania w New Jersey nastąpił wybuch gazu, w wyniku którego zginęło 35 osób (62 cudem uratowano).

Wasze komentarze (30)

zobacz wszystkie opinie na forum | dodaj komentarz

A może na zdjęcie numer 2, nanieść zarys dzisiejszych ulic. Ja niestety nie jestem w stanie tego określić, ale może ktoś miałby tyle zapału i wiedzy by to zrobić?

~kovbat 25.08.07, 10:55
komentarze archiwalne znajdziesz tuTej

Jeżeli widzisz błąd w artykule, napisz do nas

Reklama | Współpraca | O nas | Regulamin | Redakcja tuTej.pl | ustaw jako startową | mapa serwisu

copyright © 2005-2009 tutej.pl

Powered by mediasens.pl